Về cảnh sống đời sau, về kinh nghiệm họ cười nhạo. Họ nghe như có sức mạnh huyền bí xô đẩy họ phải bộc bạch cõi lòng. Mẹ giao phú con cho ơn quan phòng của Người vì chính người vì yêu con đã giao con trước cho mẹ.
Muốn chương trình tình yêu của mình được tiếp hành, tạo hóa truyền thống ái tình trong tâm hồn con người. Họ muốn cho hoàn cảnh người yêu phải xảy ra như họ muốn chớ không ngờ nó có thể khác và có khi phải khác. Nhà giáo dục liệu thấy thuyết dụ nhiều mà không thành công nên cầu nguyện Thượng đế sẽ giúp họ lái mũi tên đời họ đi đúng thánh ý của người.
Hễ mê say môn học nào hay có năng khiếu đeo đuổi một ngành nghệ thuật nào, người bạn trai hay có vọng tưởng tìm một bạn đời ưa thích ngành nghệ thuật như mình. Xét tâm lý nhân loại, tôi thấy đ àn bà bỉ ổi hơn đ àn ông ở điểm tồi tệ đó. Người ta nói không vô lý: lửa gầm rơm không trầy thì trụa.
Một tâm tình thường làm thắm thía nội tâm họ là tủi phận. Xét cho đúng sự sướng khoái nầy tự bản chất giống sự sướng khoái của việc giao cấu. Dại dột đem tâm tư tiết lộ cho kẻ xấu, đời họ hối hận thiên thu.
Nếu bên kia cuộc sống có một quan tòa chí công thì sao. Người ngon ngọt lại hiểm độc. Thời đại ta có nhiều bạn trai phụ nhược lắm.
Hồi lúc thơ ấu họ có kể gì đến các đứa bé ở gần họ đâu. Tôi xin mượn lại của Giám mục để gởi bạn. Họ cướp lời để nói cơ hồ như không muốn được nghe mà chỉ thèm được nói.
Trong chương trình tình yêu bao la của Thượng đế tự đời đời. Quả thật lòng nam thanh tuổi nầy rất giàu tự tín. Nhưng chúng tôi xin bạn đừng hiểu lạc quan là ngây thơ hay nói đúng hơn là khờ dại coi trái tim thanh niên nào cũng thật và tưởng lòng nào cũng yêu mình như mình yêu họ.
Một Phao lo, một Vincent de Paul, một Phan văn Minh chẳng hạn. Nói vậy không có ý bảo bạn trai lúc yêu không biết tỏ ra âu yếm. Có ai dám chê bạn là yếu đuối, không anh hùng khi bạn đi ngang chuồng lợn bịt mũi, chạy lẹ như đi trốn không.
Bạn họ nuôi nấng giúp đỡ họ đủ điều, họ túm đồ của bạn họ đem cầm, đem bán. Đến giờ bạn phân tiùch tâm lý của Le Cid, của Andromaque: bạn trai vừa ngồi nghiêm vừa khoái thích. Con người có tự do sử dụng nó hay hướng nó về những lý tưởng tuyệt vời hơn.
Tình của bạn trai khi hướng ngoài gia đình thì phải đáp vào một đối tượng. Có rất nhiều mâu thuẫn đáng tiếc của ái tình, bạn trai biết lắm. Mẹ giao phú con cho ơn quan phòng của Người vì chính người vì yêu con đã giao con trước cho mẹ.